Tài trợ bởi vatgia.com
Kỹ thuật y sinh là gì? Cơ hội nghề nghiệp trong lĩnh vực y sinh tại Việt Nam

1. Kỹ thuật y sinh là gì ?

Kỹ thuật y sinh (BME : Biomedical engineering) là một bộ môn khoa học ứng dụng dựa trên các nguyên lý cơ bản trong kỹ thuật và các ý tưởng về thiết kế để đưa ra giải pháp trong y học, sinh học cũng như các mục đích chăm sóc sức khỏe khác (ví dụ như các chẩn đoán hoặc điều trị). Kỹ thuật y sinh đã lấp đầy khoảng trống còn thiếu giữa các kỹ thuật máy móc và y dược học, nó là sự kết hợp của các thiết kế giúp giải quyết các vấn đề còn vướng mắc về phương pháp và kỹ thuật mà trước đây y học và sinh học chưa thể chạm đến, sự kết hợp này đã nâng cao khả năng chăm sóc sức khỏe, bao gồm công tác chẩn đoán, theo dõi, và điều trị.

Trước nhu cầu tất yếu của xã hội, một ngành kỹ thuật mới, hiện đại đã ra đời. Đó là ngành kỹ thuật y sinh – Bio Medical Engineering. Kỹ thuật y sinh là một lĩnh vực tương đối mới mẻ, đa phần các thành tựu đạt được chỉ mới dừng ở mức độ nghiên cứu, bao phủ nhiều lĩnh vực khác nhau: tin sinh học, chẩn đoán hình ảnh, xử lý hình ảnh, xử lý tính hiệu sinh lý học, cơ sinh học, vật liệu sinh học với kỹ thuật sinh học, phân tích hệ thống, mô hình hóa 3 chiều... Ví dụ cụ thể về ứng dụng của kỹ thuật y sinh là việc phát triển và sản xuất các bộ phận giả tương thích sinh học, thiết bị y học, thiết bị chẩn đoán và các thiết bị hình ảnh như  siêu âmX quang, CT, MRI, ECG... cũng như các loại thuốc.

2. Mối tương quan giữa các ngành trong lĩnh vực kỹ thuật y sinh.
BEN = bioengineering,
BPH = biophysics,
BEM = bioelectromagnetism,
MPH = medical physics,
MEN = medical engineering,
MEL = medical electronics


Mối tương quan giữa các ngành trong lĩnh vực kỹ thuật y sinh

Về cơ bản, kỹ thuật y sinh không phải là một chuyên ngành độc lập, đây là sự giao thoa, kết hợp giữa nhiều ngành khác nhau, nó liên quan trực tiếp tới các ứng dụng trong cuộc sống về cả mặt khoa học kỹ thuật cũng như vật lý và sinh học. Thông thường chúng ta đặc biệt quan tâm tới các nguyên tắc, các quy luật tổng hợp giữa kỹ thuật, vật lý với y học và dược học :
Vật lý y sinh (Biophysics) : là ngành khoa học liên quan tới các giải pháp đối với các vấn đề sinh học liên quan tới khía cạnh vật lý.
Kỹ thuật sinh học (Bioengineering) : Ứng dụng kỹ thuật vào sự phát triển của các thiết bị y tế, phân tích các hệ thống sinh học, chế tạo các sản phẩm dựa trên các tiến bộ khoa học kỹ thuật. Thuật ngữ này thường được sử dụng để đối chiếu với Kỹ thuật y sinh học và kỹ thuật hóa y sinh.
Công nghệ sinh học (Biotechnology) : Nghiên cứu về công nghệ xử lý vi sinh vật. Lĩnh vực chính của ứng dụng công nghệ sinh học đó là các sản phẩm nông nghiệp, thực phẩm và thuốc.
Điện tử y tế (Medical electronics) : Một phân vùng của kỹ thuật y sinh liên quan tới các thiết bị điện tử và phương pháp trong y học.
Vật lý y tế (Medical physics) : Là ngành khoa học dựa trên các vấn đề vật lý để giải quyết trong quá trình chẩn đoán y học.
Kỹ thuật y sinh học (Biomedical engineering) : Kỹ thuật liên quan tới ứng dụng của khoa học công nghệ (Thiết bị và phương pháp) cho sinh học và y tế.

3. Sự phát triển của kỹ thuật y sinh
Nếu vào thế kỷ 20, vật lý là ngành khoa học trung tâm thì bước sang thế kỷ 21 mọi nghiên cứu sẽ theo hướng lấy sự sống làm trọng tâm. Nghĩa là ngành y sinh học là tiêu điểm cho tất cả các ngành khoa học khác. Từ đây sẽ hình thành nhiều giao ngành như lý sinh (BioPhysics), hoá sinh (BioChemistry),… với mục tiêu áp dụng những khái niệm, những định luật vật lý, hóa học để nghiên cứu sự sống, tìm ra bản chất hóa học của các quá trình sống. Từ đó giúp chúng ta có thể hiểu rõ ràng và can thiệp được vào những quá trình này.

Do đó mà xã hội cần ngành kỹ thuật y sinh bên cạnh các ngành khoa học thuần tuý khác, như y học, vật lý, sinh học, …

Kỹ thuật y sinh là một ngành khoa học lấy kỹ thuật làm phương tiện, sinh học là cơ chế, còn y học là mục đích. Nghĩa là dùng các thiết bị kỹ thuật làm phương tiện sinh ra các tác nhân tác dụng với tổ chức sống trong cơ thể. Từ đó hình thành các hiệu ứng sinh học mà ta có thể định tính cũng như định lượng. Qua sự nghiên cứu này giúp con người chúng ta có thể đánh giá cũng như thay đổi các trạng thái, chức năng, cấu trúc trong cơ thể, nghĩa là chẩn đoán và điều trị bệnh.
Trong chẩn đoán, thành tựu nổi bật là các thiết bị chẩn đoán công nghệ cao không ngừng ra đời, đổi mới, hoàn thiện hơn. Nhờ đó mà chất lượng chẩn đoán bệnh ngày càng được nâng cao, các bệnh hiểm nghèo ngày càng được phát hiện sớm để kịp thời chữa trị. Có thể kể đây như là máy siêu âm, X-quang, CT - chụp cắt lớp điện toán, DSA - chụp X-quang kỹ thuật số mạch máu theo phương pháp loại trừ, MRI - chụp cộng hưởng từ, ứng dụng hạt nhân (PET,SPECT), …

Một trong những thành tựu quan trọng tại Việt Nam trong điều trị là ứng dụng laser, với rất nhiều phương thức điều trị nội khoa, ngoại khoa đạt được hiệu quả cao hơn cách điều trị kinh điển. Ví dụ như châm cứu, trị liệu bằng laser, laser nội tĩnh mạch, điều trị thoát vị đĩa đệm bằng laser chọc qua da, điều trị các tật khúc xạ mắt bằng laser Excimer ("dao cắt lạnh"-phi nhiệt), dao mổ laser CO2, laser bán dẫn trong phẫu thuật …

Hiện tại ở Việt Nam đã ứng dụng thành công các kỹ thuật công nghệ tiên tiến kể trên tại nhiều bệnh viện, trung tâm trên toàn quốc, góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống con người.

4. Cơ hội nghề nghiệp trong lĩnh vực kỹ thuật y sinh tại Việt Nam.
Sau khi được đào tạo và nắm vững kiến thức của ngành học này, các kỹ sư sẽ có nhiều lựa chọn cho sự nghiệp như:
- Vị trí kỹ sư lâm sàng tại bệnh viện, trung tâm y tế: Quản lý, vận hành các trang thiết bị y tế, làm việc chung với các bác sĩ trong các nghiên cứu và tư vấn kỹ thuật.
- Vị trí kỹ sư trong các Công ty sản xuất kinh doanh Thiết bị Y tế. Trong lĩnh vực này hơn 90% là các công ty nước ngoài tham gia thị trường Việt Nam với nhu cầu tuyển dụng cao và mức lương hấp dẫn.
- Nghiên cứu cải tiến, chế tạo mới các thiết bị y tế phù hợp với hoàn cảnh và nhu cầu của Việt Nam.

Các trường đào tạo ngành kỹ thuật y sinh tại Việt Nam :
1/ Trường đại học Bách khoa Hà Nội
2/ Học viện kỹ thuật quân sự
3/ Trường đại học Bách khoa - Đại học quốc gia Tp. HCM
4/ Trường đại học Quốc tế - Đại học quốc gia Tp. HCM (đào tạo bằng tiếng Anh)
Một số trường khác có đào tạo ngành này với quy mô và phạm vi hẹp hơn như : Trường cao đẳng nghề thiết bị y tế, Trường đại học Nguyễn Tất Thành, Trường cao đẳng nghề kỹ thuật thiết bị y tế Bình Dương, 
Trường Đại học Công nghệ Thông tin & Truyền thông Thái Nguyên...
Kỹ thuật y sinh là một trong những ngành tiến tiến đối với thế giới vì vậy số lượng học bổng sau đại học là lớn nhất trong các ngành kỹ thuật.

 
Other News